бальтазар

мен сенің наныңды көтердім,
шарабыңды көтердім,
отыныңды көтердім. 
ғайсаның айқышқа таңылған бейнесіндей көнбіспін,
миыңның шаңы мұрныма жеткенде түшкірдім,
тамағыма жеткенде жөтелдім, 
күнәсі көбірек ғасырды арқама артқандай еңкішпін.

бағымды бармақпен,
жанымды жармақпен өлшедім, 
қарайды алыстан ақ шешем қап-қара нүкте боп.

ғұмырды 
інжіл оқиғаларындай ойлы,
құран хадистеріндей көркем
өтеді деуші едім, 
қураған інжір ағашындай тұл,
құмға сіңген аяттардай үнсіз,
шаршаған періштелердің қанатындай 
ауыр, ауыр, ауыр, ауыр, ауыр ғұмырда:
ішімдегі соғыстардан өңге түк те жоқ,
сыртымдағы соғыстардан өңге түк те жоқ.

О, капитан! Капитаным!

О, капитан! Капитаным!
біздің мына сапарымыз қатерлі
қанша адамның қазасымен, 
қанша ананың көз жасымен өтелді?!
жақындадық кемежайға,
көріп тұрмын алыстан:
бауырымның ақ мүрдесін құшақтаған анамды,
ақ желкені жыртылғанын көкемнің.

жанұшыра «жүрек! жүрек! жүрек!» дедім,
жүрек емес, дәу қара тас ұсындың,
дәу қара тас қарға болып қарқ етті, 
дәу қара құс құйын болып үйірілді,
О, капитан, қара құрдым – айналаң,
құлап бара жатқаныңды түсіндім…

Азаттық

Бұл костюмнің

терең екі қалтасы бар.

сол жағында –

Праганың готикалық таңы аңқыған

валютадағы чектер.

оң жағында –

Астананың қою көлеңкелі барында

майлыққа жазылған телефон нөмірі.

Ескі радиоқабылдағыш

«азаттық» туралы айтып қақала бастағанда,

қолдар таза толқынды іздемейді.

қолдар әдеттегідей оң қалтаны жағалайды.

Өйткені

сөз бостандығы

жиілікті дер кезінде ауыстырып үлгерумен тең:

бір құлағыңда –

демократия әнұраны,

ал екіншісінде –

қожайынның жылы сыбыры

естіліп тұруы үшін.

өзінің арзанға сатылып кеткен

сәті екенін сезбеген

менің кептерім

қанаттарымен

қақалған радионы қаққылауын

доғарар емес.

желкен

аппақ желкендер

теңізге аттанбаған күйі

сарғайып барады.

аппақ желкендер

толқындар шаймаған күйі

сарғайып барады.

аппақ желкендер

жел бетін сүймеген күйі

сарғайып барады.

***

шарбаққа тізіле қонған құстардың ұшпай 
шарбаққа тізіле қағылған шегелер іспетті
қақшия қалуы қандай суық

қамытын жол бойы сүйреген есектің
тағдырын жол бойы сүйреген міскіндей
адасқақ ойлары қандай ауыр

шеткі үйдің терезесіне тұтқан шешемнің шәлісі
шеткі үйдің терезесінен тұтанған өртке 
тамыздық болғаны қандай өктем

ол дәріхананың үстінде үшінші қабатта тұратын

терезесінің алдында: аршылған анар,
әлдеқашан кеуіп қалған қалампыр 
және белгісіз бір иконаның артқы бетіне
қарындашпен жазылған хат.

«Жаңбыр құдайды ұмытпау үшін жауады»
– дейді ол ескі кассетаның таспасын айналдырып жатып.

сарғыш көйлегінің етегіне жабысқан мұңы да сүйкімді,
жалаңаяқ сыз еденмен жеңіл басып жүріп өткені де

соншалық аяулы – 
менің балалығымды еске түсіреді.
ол мысықтарға ғана жымияды,
түнде шіркеуге қоңырау шалады:
өзі үшін емес,
көзінде сәулесі сөнген әйелдер үшін,
және аспанға біржола көшкендер үшін.

Оның үп еткен демі – 
трамвайдың соңғы аялдамасына таяғанда
шамның жыпылық еткен сәтіндей тосын,
селк етем:
…расында Ол бар ма еді?
жоқ әлде Құдай ма?
әлде жай шаршағаным ба?

аяңдап,
сандалмен, 
сөмкесіз,
соңынан балауыз шамның иісін
және бірауыз сөз қалдырып кете барады:
«Адам ақырына дейін ұғынықты болмайды».

***

Көлеңкесін жұтып қойған Күннің соңынан ілесіп, 
көріксіз өртеніп жатқан көкжиекке қарай жүрдім де,
нұрыңды іздедім:
жүзім бұтақтарына шырмалған қанаттарды,
азанның үнінен жылаған күмбездерді,
құдайға бағышталған құрбандықтарды,
маңдайы мөрленген мүсәпірлерді,
зәйтүн төгілген бос амфораларды,
албырт сеніммен кестеленген беторамалдарды, 
беторамалдар таңылған жараларды,
қабырғада көлеңкесі сөнген шырақтарды,
уақыт мүжіген фрескаларды,
пантеондардағы сауықкештерді,
ежелгі пергаменттерге жазылған өлеңдерді,
ауада жайылған алақандарды,
саусақтары санаған тәспілерді,
сәбилердің есепсіз мүрделерін,
соғыс қиратқан армандарды,
күбір-күбір-күбір дұғаларды,
сыбыр-сыбыр-сыбыр өсектерді, 
жаулығы жалауға айналған аналарды,
құлшылық үстінде шетінеген құдайларды көрдім.

сені кездестірмедім.